Posiedzenie Zarządów Sygnariuszy OPOS

W dniach 2-3 lipca 2026 r. odbyło się w Nałęczowie posiedzenie zarządów sygnariuszy Ogólnopolskiego Porozumienia Organizacji Samorządowych (OPOS), w których uczestniczył Przewodniczący Zarządu Związku Gmin Wiejskich Województwa Podlaskiego Pan Grzegorz Jakuć.

W czasie dwóch bardzo owocnych dni rozmawiano o sprawach, które bezpośrednio wpływają na codzienne funkcjonowanie gmin i powiatów: finansach JST, jakości legislacji, bezpieczeństwie, ochronie środowiska, programach wsparcia dla mieszkańców, edukacji, cyberbezpieczeństwie i roli samorządów w procesie stanowienia prawa.

Relacje samorządów z rządem i przyszłość finansów JST

Szczególnie ważnym elementem spotkania była informacja Współprzewodniczącego Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego, Pana Mieczysława Kiecy, dotycząca aktualnych relacji strony samorządowej z rządem w procesie uzgadniania rozwiązań legislacyjnych. Przekaz był bardzo jasny, że samorządy nie oczekują pozornego dialogu, lecz rzeczywistego partnerstwa: pracy na danych, rzetelnych analizach, wcześniejszym sygnalizowaniu problemów i gotowości do korygowania rozwiązań, które w praktyce okazują się niewystarczające.

W kontekście ustawy o dochodach JST podkreślono, że reforma systemu finansowania samorządów była potrzebna, ale nie może zostać uznana za zakończoną. Kluczowe pozostają: stabilność i przewidywalność dochodów, adekwatne finansowanie zadań publicznych, właściwe ujęcie potrzeb oświatowych, ekologicznych i rozwojowych, a także dalsza rozmowa o rezerwie subwencji ogólnej, mechanizmach wyrównawczych i realnym wpływie strony samorządowej na kształt systemu.

Podczas obrad wypracowane zostały stanowiska dotyczące między innymi:

• planowanych zmian systemowych dotyczących Środowiskowych Domów Samopomocy i potrzeby ochrony dobrze funkcjonującego lokalnego systemu wsparcia osób z niepełnosprawnościami;
• Centralnego Rejestru Umów i konieczności ograniczania nadmiernych obciążeń biurokratycznych dla JST;
• systemowego finansowania stałej gotowości operacyjnej Ochotniczych Straży Pożarnych oraz włączenia strażaków ratowników OSP do systemu obrony cywilnej;
• zasad naliczania tzw. potrzeb ekologicznych w systemie dochodów JST;
• nowej odsłony programu „Ciepłe Mieszkanie” i potrzeby takiego ukształtowania programu, aby realnie wspierał mieszkańców oraz uwzględniał organizacyjną rolę gmiorganizacji indywidualnego nauczania w szkołach prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego;
• wydłużenia terminu realizacji i rozliczenia inwestycji w ramach KPO B3.1.1 dotyczących zrównoważonej gospodarki wodno-ściekowej na terenach wiejskich.

Rozmawiano również o praktycznych narzędziach dla samorządów, w tym o pakiecie wzorcowych dokumentów dotyczących Systemu Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji, o postulatach odnoszących się do statusu zawodowego i warunków pracy skarbników JST, o współpracy w obszarze zielonej energii oraz o dalszym rozwoju samego OPOS jako platformy wspólnego działania regionalnych organizacji samorządowych.

Spotkanie w Nałęczowie było również  zakończeniem prezydencji Związku Gmin Lubelszczyzny. Pod kierownictwem Przewodniczącego ZGL Piotra Dragana oraz przy ogromnym wsparciu organizacyjnym Pani Dyrektor Magdy Komanieckiej Związek przez ostatnie pół roku wzorowo pełnił funkcję organizującą prace OPOS. 

Od 1 lipca prezydencję w Ogólnopolskim Porozumieniu Organizacji Samorządowych przejmuje Podkarpackie Stowarzyszenie Samorządów Terytorialnych. 

Spotkanie w Nałęczowie pokazało, jak ważna jest stała, partnerska współpraca regionalnych organizacji samorządowych z całego kraju.